It takes a village to help you die

Voor de boekenlijst die ik mensen die afscheid moeten nemen aanbeveel, zoek ik altijd naar zinvolle titels. Het einde voor beginners. Een moeder, een dochter en de droom van een gelukkig afscheid, van Chazia Mourali kwam daar onlangs bij. Ervaren en doorgeven Het is een driedelig boek. Deel een, een persoonlijk verslag van een reis …

Gedicht: Soms wijkt een beeld en komt een ander

Wat is hier mooi aan? De aanvaarding van de gang van het leven. Zo gaat dat met zonen. Je wilt dat ze leren leven in de traditie die je ze hebt voorgehouden (en misschien is daar alleen de gevel van over). Dus als ze zich dan in de traditie nestelen doen ze het misschien heel …

Iets dat er had kunnen zijn

Ken je dat, het gevoel dat iets je niet lekker zit, maar ook weer niet zo hevig dat je er meteen iets aan wilt doen? Iets dat in de drukte van alledag weer uit je gedachten verdwijnt: een onverkwikkelijke discussie met je geliefde, voor de zoveelste keer wrijving over wie de kinderen uit de opvang …

Dying gracefully

We receive and we lose, and we must try to achieve gratitude; and with that gratitude to embrace with whole hearts whatever of life that remains after the losses Andre Dubus II, Broken Vessels Ageing gracefully, een vaste uitdrukking in Engelstalige teksten over ouderen. Hoe zou je het vertalen? Zo’n mooie uitdrukking: dankbaar ouder worden. …

Gedicht: halte halverwege

Wat is hier mooi aan? De vanzelfsprekendheid waarmee kinderen naar de dood kijken. Soms hebben ze voor zichzelf een probleem opgelost voordat je het als volwassene in de gaten hebt. Als ik het in mijn praktijk tegenkom ben ik steeds weer geraakt door de souplesse waarmee kinderen beelden, feiten en ervaringen tot een werkbaar geheel …

Generositeit in tijden van Parkinson

Recensie van Michael Kinsley: Old Age. A Beginner’s Guide. London, Rider, 2017 Verrassing Old Age. A Beginner’s Guide is een verrassing zoals je die soms in de schoot geworpen krijgt. De auteur, Michael Kinsley, is al jong gediagnosticeerd met de ziekte van Parkinson en vertelt hoe het is om te leren leven met het vooruitzicht …

Kintsugi en de vorm van het gemis

Als ik één ding meekrijg in het gesprek met naasten na een uitvaart is het dit: rouw zet je in een isolement. Het is moeilijk om over jouw rouw te beginnen, zonder meteen een dooddoener terug te horen. En dus is er behoefte aan manieren om wel aandacht te geven aan rouw. Bij Café Doodgewoon …

Gedicht: projectie

Wat is hier mooi aan? Het ademloze moment van afscheid. Het is geen afscheid, maar een pauze. De dood is een komma in het verhaal. Lees maar. Het zal wel donker zijn, en stil, als je er niet meer bent. Misschien zo stil en donker als het ademloos moment waarop het zaallicht dimt voordat de …

Zullen we over de dood praten en hoe we eraan ontsnapten?

Hij hangt over elk gesprek. Soms in een kleine wolk (1 tot 3 doden), soms groter (compleet gezin van broer of zus omgekomen) en soms onoverzienbaar (de gifgasaanval van Assad die in 5 minuten meer dan 2000 mensen ombracht, waaronder vrienden, kennissen, collega’s). Verhalen achter een dunne sluier van afwachtend vertrouwen. De dood is er …

Zullen we over de dood praten?

Mijn zus en ik bespreken een gebeurtenis uit onze jeugd. Mijn dochter vraagt: “En wat deed ik toen?” “Jij was er nog niet.” antwoord ik. Mijn dochter staat stokstijf stil. In haar ogen gaapt de afgrond van het niet-zijn. “Echt niet?” “Echt niet.” Ze stampvoet. “Welles. Ik was er ALTÍJD al!” Ze is ontroostbaar en …