Voor een dochter na een jaar

Voor een dochter na een jaar

“Toen ik vanmorgen wakker werd had ik helemaal geen zin in deze afspraak”, vertelt Ankie als ik tegenover haar zit en we al een tijd in gesprek zijn. ‘’Waar begin ik aan!’ dacht ik.”
Inderdaad. Er zijn dingen waar je nooit aan wilt beginnen. Dit is zo’n ding. Vorig jaar is Ankies dochter Nicole overleden op 34-jarige leeftijd. Dit jaar wil Ankie haar herdenken op haar sterfdag. Daarom ben ik bij haar.

Dan maar liever de pijn aankijken
Een afsluiting van het eerste jaar zonder Nicole, een jaar van dagelijks ontwaken met het besef dat ze er niet meer is. En dan maar liever met open ogen de pijn aankijken.
Nicole heeft vele plekken in de kamer. In de boekenkast, op een glazen tafel die is ingericht als een altaar, met haar overlijdenskaart, foto’s, herinneringen, rode rozen van haar uitvaart. Ankie vertelt over de bergen wasgoed die Nicole kon produceren, de intensiteit waarmee ze kon dansen en treuren, haar radicale keuzen. Haar muziek, op de CD die voor de uitvaart is gemaakt, is fel en ritmisch, dansmuziek.
Deze dochter wil Ankie herdenken. En ze weet hoe: met een dagreis, waarin ze alle plekken van het leven en het sterven van Nicole aandoet. Geboortehuis, de sporthal waar ze een fataal infarct kreeg, het ziekenhuis waar ze overleed, haar graf, haar favoriete restaurant en haar huis. Haar muziek moet erbij, en er moet gegeten worden.
Op elke plek zal ze iets achterlaten. Een roos moet dat zijn, zoals op de uitvaart van Nicole, en een takje katjes. Een poster met katjes was een houvast voor Ankies ogen in de wachtruimte van het ziekenhuis. Ze zijn symbool geworden voor de dagen tussen hoop en vrees. “Gek” zegt Ankie. “Ik had nooit iets met katjes.”

Samen op reis
Ankie vertelt hoe haar andere drie kinderen na enige aarzeling meedoen. Het woord ‘ritueel’ heeft hen afgeschrikt. Maar bij het horen van de plannen zag één van hen al voor zich wat hij zou willen: dansmuziek voor Nicole in de sporthal. Hij regelt dat. “Het zijn geen praters.” zegt Ankie. Maar ze doen het toch maar mooi.

Als Ankie naderhand vertelt hoe de dag is geweest, ben ik verrast.
Wat Ankie wilde: een dag om stil te staan bij het leven en sterven van Nicole, is gelukt. Maar het is zoveel meer geworden. Een gezamenlijke reis, een ontmoeting met mensen die deze dag graag tot een goede herinnering maken.

Gebaren die hun eigen verhaal vertellen
Wat is er voorbij gekomen?
De muziekinstallatie die al klaarstaat in de sporthal, om een dansnummer te draaien. De manager die zijn bezorgdheid uitspreekt dat de familie hem iets verwijt. Maar nee. Ankie kan haar eigen gedachte met hem delen: Als Nicole dan zo vroeg moest overlijden, wat volgens haar artsen hoe dan ook gebeurd zou zijn, dan het liefst op zo’n feest.
De wachtkamer met de katjesfoto in het ziekenhuis, waar ze koffie kunnen drinken. De arts van Nicole die opgepiept wordt en binnen twintig minuten aanwezig is om met Ankie en haar kinderen te spreken. Ze luistert naar de ervaringen van Ankie, die niet allemaal even positief zijn, vertelt dat ze het een eer vond om zoveel vertrouwen te krijgen van de familie in de dagen rond Nicoles overlijden.
De eigenaresse van het restaurant waar Nicole graag kwam, die bijna huilt als ze hoort waarvoor Ankie een tafel reserveert, die zo graag iets had willen laten horen, maar niet wist, hoe. Nu grijpt ze haar kans met een prachtige, met rozen versierde tafel.

Draaglijk maken
Ankie vertelt een verhaal van kansen grijpen, open stellen, delen. Ankie staat niet alleen. En ze opent de deur voor anderen om samen weer stil te staan, gedachten uit te spreken, naar herstel te werken. Na een jaar had ze meer tijd dan een jaar geleden, toen alles heftig en uit balans was. Niet minder rouw, maar draaglijker rouw.
Wat kun je als rouwende veel doen om je rouw draaglijker te maken. Anderen opzoeken, aanhoren, gedachten delen, je laten verzorgen. Onuitgesproken zorgen de ruimte geven. Ontspanning een kans geven.
Want ze hebben ook gelachen, vertelt Ankie. Cabaret gekeken met zijn allen.

“Wat moet ik anders?” vraagt Ankie. Ik weet het niet: dit is zo’n goede keuze om een dochter een nieuwe plaats in je leven te geven.
Bij Nicoles foto ligt een bloemstukje zoals Ankie ze op elke plek heeft achtergelaten. Stille getuige van de dag.

Ankie was een dag lang een pelgrim in het leven van haar dochter.
Ze is een pionier in het zoeken naar vormen van herinnering.
Ik ben blij en dankbaar dat zij mijn opdrachtgever was.

Comments are closed.