Rituelen voor elk leefgetijde: Winter

Niet voor niets wordt de winter veel gebruikt als beeld voor rouw.
Kale takken, lege stoppelvelden. Grauwe straten, korte dagen. Al is het dit jaar niet koud, de grijze kleur van de winter is er wel. Het is soms bijna niet voorstelbaar dat het ooit weer lichter zal worden. Geen wonder dat in alle culturen met een sterk zomer-wintercontrast aandacht is voor licht in het donker. Al zie je het nu niet, het is er wel.

Na een verlies kun je je soms ook nauwelijks voorstellen dat er ooit weer vrolijkheid en lichtheid in je leven zal komen. De donkerte van het gemis drukt zwaar. Veel mensen in rouw zeggen ook dat ze liever de dekens over hun hoofd trekken en in bed blijven. In onze 24-uurseconomie is dat niet zomaar te regelen, maar eigenlijk is het een heel natuurlijke reactie.

Winter, tijd om je terug te trekken.
Als je een voorbeeld neemt aan een boom, dan zie je dat die zich ook in zichzelf terugtrekt. De energie gaat naar binnen, de blaadjes vallen af. Er is geen tijd voor bloei.
Rouwen is hard werken, vooral omdat je de emoties die door je heen gaan niet kunt beïnvloeden. Zeker in het begin kun je erdoor overweldigd worden. Onlangs vertelde iemand me: “Ik ben zo moe dat ik zelfs geen emoties meer voel. Ik lijk zelf wel dood.” Als je daar bent, zit je in het donkerste, kaalste stuk van de winter.

Maar dat is niet alles. Het leven is niet voorbij. Alleen dit getijde is voorbij.
Bomen laten hun bladeren pas vallen als daaronder het nieuwe blad al groeit. Het puntje van het nieuwe blad geeft het laatste zetje aan het oude. Het valt er pas af, wanneer de volgende generatie zich al aandient.
In het gedicht is het de sneeuw die de hoop geeft. In de donkerte van de nacht zorgt die ervoor dat het niet helemaal donker wordt. Zo’n klein beetje hoop kan het werk doen. Dat is de winter. Het kan kaal aanvoelen. Je zit in de tussentijd wanneer het oude voorbij is en het nieuwe nog niet is gekomen. Christelijke mystici noemden dat ‘de nacht van het niet weten’. Je moet het zien uit te houden.

In de leegte zijn

De kunst van rouwen is om je er aan over te geven. Zoals je je overgeeft aan koorts als je ziek bent. Je hebt geen alternatief. Ook dat is moeilijk in een 24-uurseconomie. Daarom heb ik een ritueel bedacht dat je zo kort of zo lang kunt maken als je wilt, en zo vaak kunt herhalen als je wilt.

Rust creëren

Zet je telefoon uit, kies zachte muziek die je rustig maakt of houd de ruimte stil.
Ga rustig zitten of liggen op een plek waar je je veilig voelt en waar je niet gestoord kunt worden.

Warmte koesteren
Haal eerst een aantal keren rustig adem en nodig je adem uit om naar binnen te komen. Volg je adem naar binnen en weer naar buiten.
Stel je voor dat je een zacht sneeuwdek over je heen krijgt vanaf je voeten naar je hoofd. Laat het centimeter voor centimeter omhoog kruipen, en voel hoe de sneeuw jou toedekt, jou warm maakt. Voel hoe de sneeuw jouw levenskracht beschermt.

Als je dat moeilijk vindt is een andere vorm: zet een mok warme thee of chocolademelk voor jezelf. Ga ermee zitten en sluit je handen eromheen. Stel je voor dat de warmte van je mok door je handen naar je hele lichaam vloeit. Haal daarbij alleen maar rustig adem.

Volg je ademhaling naar binnen, en weer naar buiten. Forceer niets, laat het maar gaan zoals het gaat. Het hoeft niet dieper of langzamer of sterker. Volg gewoon hoe je ademt.
Komt er een onrustige gedachte in je op, kijk er dan naar alsof het een langsvliegende vogel is en laat hem wegvliegen.

Stel je dan voor dat je een boom met nieuwe knoppen bent, die langzaam groeien. Ze hebben nog rust nodig. Van binnenuit voel je de levensenergie.
Voel je levenskracht, zonder dat je er iets mee moet doen. Houd het bij jezelf, koester het. Blijf rustig ademhalen. Stel jezelf voor dat je nog maanden de tijd hebt voordat je weer iets nieuws moet laten zien. Dat dit de tijd is om tot rust te komen, je krachten te verzamelen en te koesteren.
Als je onrustig wordt, keer dan terug naar je basisgevoel van warmte.
Gun jezelf de tijd met die warme deken of die warme beker.

Warmte meenemen

Voel je dat je met dit gevoel verder kunt, sluit dan je meditatie af.
Laat de deken van sneeuw rustig naar je voeten glijden. Voel hoe je je warmte kunt behouden zonder de sneeuwdeken.
Drink je thee op, voel hoe de warmte zich door je lichaam verspreidt; haal nog even rustig adem en sta rustig op.

Herhalen door de winter heen
Dit ritueel kun je een aantal dagen herhalen om steeds weer je energie te ervaren, zonder dat het al direct in actie of in plannen omgezet moet worden. Probeer je over te geven aan de onbepaalde energie. Vertrouw erop dat er vanzelf iets komt om je energie te kanaliseren.

Ik wens je sneeuw en hoop.

Comments are closed.