Praten met ouders van een overleden kind

“Waarom is het voor omgeving toch zo moeilijk om met mensen waarvan hun kind overleden is, daarover te praten? #belangrijk #taboe #doorbreken” schreef Ingrid van der Kuil op twitter.
Ingrid kan het weten. Zij schreef uit eigen ervaring het boek Koningskinderen (dat je hier vindt) over ongewenste kinderloosheid, verlies en alsnog het geluk ervaren.
Ik dacht (en schreef): “Omdat het zo moeilijk is om woorden te vinden voor iets dat zo tegen de verwachting, zo tegen de natuur ingaat? #doodvaneenkind” Want het is de verwachting dat kinderen hun ouders begraven en niet andersom; dat ouders hun kinderen kunnen zien opgroeien en niet hoeven herdenken.
“misschien is dat het ook wel? Anderzijds zo belangrijk niet ‘dood te zwijgen’.” reageerde Ingrid. En dat voelde ik ook zo. Als niemand de naam van je overleden kind noemt, lijkt het net alsof hij of zij niet bestaat. Terwijl het zo belangrijk is dat anderen net als jij, jouw kindje blijven noemen.

Een overleden kind vertelt geen eigen verhaal. Geen verhaal van veters strikken, rondrennen en tekeningen maken. Het kan je hand niet grijpen. Maar het kan wel greep krijgen op je hart.
Daar begint een ander verhaal.

Een overleden kind moet het hebben van andere mensen die zijn naam noemen op belangrijke momenten, die haar naam op een kaartje schrijven als ze jarig zou zijn geweest. Mensen die hun eigen verhaal verweven met dat korte verhaal van het kind dat er niet meer is.

“Misschien is een rijtje ‘tips voor het omgaan met ouders van een overleden kind’ helemaal geen overbodige luxe”, dacht en twitterde ik. En Ingrid reageerde: “goed idee. Ik zal er eens over nadenken. Alhoewel in boek ook wel op ingegaan wordt!”
Dus nu is dit de vraag. Als je een kind verloren hebt, wat mogen mensen dan wel tegen je zeggen en wat niet? Wat mogen ze je vragen, en wat niet? En waarom? Omdat het je verder helpt (of juist niet)? Wie heeft er ooit iets tegen je gezegd dat jou er weer even bovenop hielp? En wat heeft je gekwetst? Wat zou je zelf willen zeggen tegen mensen die met de mond vol tanden tegenover je staan?
Schrijf het vooral, als reactie op dit blog, op twitter, op Facebook en deel het. Zo krijgen we een lijstje van de belangrijkste aanwijzingen, do’s and dont’s. Dat zal het gesprek voor alle partijen hopelijk gemakkelijker maken. Want als je een kind verloren hebt, wil je steun en begrip uit je omgeving krijgen. En als je geen kind verloren hebt, en niet weet wat je wel of niet moet zeggen, kan zo’n lijstje je net dat zetje-over-de-drempel geven tussen ‘doodzwijgen’ of uitspreken wat je zo moeilijk vindt.

Als je hier gekomen bent omdat je niet weet wat je moet zeggen tegen de ouders van een overleden kind, klik dan ook hier.

Een recensie van het boek Koningskinderen vind je hier.

De VOOK, Vereniging van Ouders van een Overleden Kind, heeft een prachtige tekst bewerkt die ik graag deel.

Op de tweede zondag van december is het Wereldlichtjesdag. Dan kunnen ouders van een overleden kind hun kind herdenken. Kijk op de site om te zien of er in jouw buurt ook een viering is.

Comments are closed.

37 Responses

  1. Bea says:

    Het ergst wat ik vond is dat mensen mij gingen ontwijken toen mijn kind overleden was. Je zag ze dan een winkel of steeg inschieten omdat men schrok dat ze mij zagen. Vreselijk vond ik dat.
    Wat ik wel erg mooi vond *en ook heel eerlijk* was dat er op een gegeven moment iemand naar mij toe kwam en zei : “Ik weet niet wat ik moet zeggen”. Dat vond ik zo eerlijk dat het gesprek zelf op gang kwam.
    Mijn ervaring is dat mijn eigen openheid over de dood van mijn kind mensen over een drempel heeft geholpen. Ik zwijg mijn kind nog steeds niet ‘dood’. Als men mij vraagt hoeveel kinderen ik heb dan zeg ik altijd dat ik 2 kinderen heb, 1 kindje hier op aarde en 1 kindje die overleden is. Soms vallen mensen dan stil,maar vaak komt een gesprek dan vanzelf op gang.
    Waar ik mij wel erg aan gestoord heb is het geloof in God erbij halen vlak na het overlijden van mijn kind. Er werd tegen mij gezegd ; ‘Zij heeft het nu goed bij onze Lieve Heer”. Ik werd daar zo kwaad over want mijn kind had het bij mij ook goed !

    Wat goed dat je hier een blog over hebt geschreven, ik ga jouw blog zo dan ook even delen op Facebook. En ik kan alleen maar hopen dat veel mensen deze blog lezen, want zo kunnen we elkaar een handje helpen !

    • Carola Kruijswijk says:

      Dankjewel, Bea, voor je openhartige antwoord, en voor het delen van de vraag met anderen. Je schrijft: “Mijn ervaring is dat mijn eigen openheid over de dood van mijn kind mensen over een drempel heeft geholpen.” Hoe was dat voor jou?

      • Bea says:

        Ik vond het prettig dat mensen dit ook letterlijk tegen mij zeiden dat ik hen over een drempel had heen geholpen. Dit gaf mij het gevoel dat ik dus open kon blijven zijn over de dood van mijn kind. En dat doe ik dus ook nog steeds.

  2. Karin says:

    Do’s en don’ts zijn volgens mij per persoon zo verschillend.. en ook op verschillende dagen zo verschillend.. volgens mij is daar geen lijstje voor te bedenken. Wil je de ene woensdag graag je verhaal kwijt.. is het de volgende keer op donderdag.. WIl je de ene keer graag even je hart luchten.. is het de volgende keer juist niet.. De weg die je hebt te gaan. .is een weg die je alleen moet gaan, met vallen en opstaan. met goedbedoelde opmerkingen die niet goed voelen en opmerkingen die op een ander moment wel goed voelen.. Met verdriet en gemis die je bij je draagt en waar je zelf op een gegeven moment de kracht voor gevonden hebt. Prettig zijn de mensen die je blijven steunen, die voor het overleden kind open blijven staan.. maar als jezelf niet kunt of wilt.. lukt ook deze lieve mensen het niet..

    • Carola Kruijswijk says:

      Dankjewel, Karin. Je reactie wijst me erop dat het lijkt alsof ik een rijtje tips wil verzamelen die mensen moeten opvolgen. Dat is niet de bedoeling, het gaat me juist om de gevoeligheid voor al die verschillende wensen en behoeften die je als ouder van een overleden kind kunt hebben. Dus ik ben blij dat ik dat even kan rechtzetten.
      Wat je schrijft over mensen die je blijven steunen en voor het overleden kind open blijven staan, treft me. Wil je daar iets over vertellen?

  3. Marjan says:

    Ik herken veel in het verhaal van Bea, wij zijn dan ook “gelijkgestemden” Ook ik ken de ervaring dat mensen je gaan ontwijken, minder bellen/komen maar er zelf heel open over zijn helpt de ander om er samen met jou over te praten en daarmee wordt het praten erover gemakkelijker gemaakt. Na 20 jaar gaat er geen dag voorbij of ik denk en kijk naar mijn zoon, er hangt een mooie foto tussen de andere kinderen. Mooi wanneer iemand aangeeft niet te weten wat te zeggen, het er zijn en niets zeggen is vaak al voldoende. Je ontwijkt te voelen doet extra zeer. Ik weet dat vlak na het overlijden mensen mij niet meer durfden te vertellen dat ze in blijde verwachting waren, dat vond ik zo raar. Het krijgen van kinderen vond en vind ik nog steeds een wonder, omringd door hele blije gevoelens die je o zo graag wilt delen. Het betekende voor mijn gevoel dat anderen voor mij gingen invullen en dáár had ik heel veel moeite mee. Hoe raar dit misschien ook klinkt, het is de rijkste ervaring uit mijn leven en had het voor geen goud willen missen en heeft mij tot een “rijk” mens gemaakt. Daarvoor moet je het hele verhaal kennen om het goed te begrijpen. Een boek met ervaringen van ouders van overleden kinderen zou heel goed zijn. Maar allemaal delen we 1 ding: het immense verdriet over het verlies.

    • Carola Kruijswijk says:

      Dankjewel, Marjan. Voor jou is het al lang geleden, 20 jaar. Wat mooi dat het overlijden van je zoon je zo rijk heeft gemaakt. Je helpt anderen te praten door zelf heel open te zijn, schrijf je. Hoe heb je dat gedaan? En hoe ben je omgegaan met mensen die voor jouw gevoel voor jou gingen invullen? Wil je daar meer over vertellen?

  4. Marjan says:

    Toch grappig dat je openingszin begint me: Voor jou….. Ik persoonlijk denk dat mensen dit anders zullen uitleggen dan jij bedoelt. Maar het is dagelijks bij mij aanwezig (met name hart) en ook al is het 20 jaar terug, ik kan alle gevoelens zo terughalen en herbeleven alsof het gisteren was. Onwisbaar en dat is voor mij zo belangrijk. Elk jaar wordt zijn geboortedag “gevierd” en een ieder is dan meer dan welkom om met ons daar bij stil te staan. Ik ben sowieso een open boek en ik vind het mooi om deze ervaring te delen, zoals eigenlijk alles in het leven. Maar wanneer ik iemand zie kijken naar de foto in de kamer en duidelijk voel dat er bij de ander een vraag in het hoofd zit probeer ik deze eruit te halen en zo ontstaat er een gesprek. Het omgaan met mensen die (ws goed bedoeld) invulling gaan geven aan ontstane situaties uitleggen dat dit (in dit geval voor mij) heel vervelend is/was. Door mijn openheid heb ik daarom de meest fantastische ontmoetingen en mag ik mensen leren kennen en ervaringen delen. Hierdoor zal ik ook nooit na het overlijden bij een ander de boel stil laten. Juist na een overlijden begint de moeilijkste periode én dan kun je de schouder bieden, het luisterende oor zijn die ze nodig hebben. Het is denk ik de ander bewust maken van…. Leven én dood, het ligt heel dicht bij elkaar. In mijn werk binnen de schuldhulpverlening kom ik ook mensen tegen die hetzelfde hebben meegemaakt én sommigen hebben het weggestopt, niets is mooier om er dan samen over te mogen praten/huilen/troosten maar ook lachen. Vanuit mijn eigen ervaring durf ik ook vragen te stellen wat gelukkig op prijs wordt gesteld. Ga er altijd vanuit wanneer vragen gesteld worden met de juiste intenties en hart krijg je ook antwoorden en deel je echt. Na 20 jaar doe ik dit nog steeds, alsof het gisteren is gebeurd.

    • Carola Kruijswijk says:

      Dag Marjan, je hebt gelijk; ik schreef het ‘voor jou’ in vergelijking met de meeste andere ouders die hun kind recenter hebben verloren. En ik ben stil van je verhaal. Dat je naast je eigen verdriet zoveel kunt betekenen voor anderen.

  5. Oh ja, en ook wij zijn er altijd heel open over en in geweest en ik denk dat ook dit mensen in de ongeving ‘geholpen’ heeft. Voor ons is het bespreekbaar en dat maakt het voor een aantal mensen in ieder geval wat ‘makkelijker’. Alhoewel, het blijft voor veel mensen een beladen onderwerp! #dedoodvaneenkind

  6. Nieuwe poging dan maar ;-).

    De aanleiding van deze blog was een opmerking die ik maakte op twitter. Ik vroeg me inderdaad af waarom het toch vaak zo moeilijk is om met mensen over hun overleden kind te praten.
    Ik herken alles in de reacties die al gegeven zijn. Ook wij maakten mee dat mensen ‘wegdoken’ om ons maar niet tegen te hoeven komen. We zagen het gebeuren en vonden het verschrikkelijk.
    Andere mensen daarentegen waren zoveel ‘warmer’ en begaan met onze situatie. Iets KUNNEN doen is vaak heel moeilijk, maar er ZIJN is al zo belangrijk. Zo had ik eens een collega huilend bij me aan de deur staan en ze zei: “ik weet niet wat ik moet zeggen”. (net na het overlijden van onze tweeling Vera en Lars). Ik heb haar naar binnen ‘getrokkken’ en gezegd dat ze niets hoefde te zeggen. Ik was al zo blij dat ze er WAS! Ik vertelde honderduit over onze ‘ukkepukken’.
    Een andere oudere kennis van ons, ging juist op een andere manier te werk. Zij ging voor ons koken. Heel basic, maar zo fijn! Want het zorgde ervoor dat we de eerste dagen gewoon te eten kregen en dat was nodig!
    Zo doet ieder het op zijn eigen manier. Het belangrijkste is dat de mogelijkheid er is om te praten over de overleden kinderen. Ze moeten niet ‘doodgezwegen’ worden!

    Wij zijn altijd heel open geweest over de situatie en dat heeft verschillende mensen letterlijk en figuurlijk over de drempel geholpen. Anderen konden en kunnen het nog steeds niet.

    Ik heb recent een boek, Koningskinderen, geschreven over onze ervaringen. Als je er meer over wil weten, dan kun je dat vinden via mijn website http://www.ingridvanderkuil.nl . Eigenlijk zou iedereen die ook maar iets te maken heeft met overlijden kind (zelf of mensen in de omgeving) dergelijk verhaal moeten lezen. Het taboe moet meer doorbroken worden!

    • Carola Kruijswijk says:

      Dankjewel voor je reactie, Ingrid, met zoveel meer details dan je via twitter kwijt kunt. Het eerlijke, de behoefte aan openheid, die zie ik steeds terug. En de simpele aanwezigheid, het ZIJN, niet weten wat te zeggen maar wel komen. Ik ben benieuwd naar je boek, en wil als ik het gelezen heb graag eens met je verder kijken hoe het lijstje er uit komt te zien!

    • Marjan says:

      Dag Ingrid, zonder elkaar te kennen delen we het leven door een verdrietige (voor mij ook een hele mooie kostbare) ervaring en dat vind ik heel mooi. Heb je wel eens overwogen om een boek te schrijven met meerdere ervaringen van ouders van een overleden kind(eren)? Zoals je aangeeft doet een ieder het op zijn/haar eigen wijze én dat bundelen zou wel eens verrassend mooi kunnen worden. Ik weet niet hoe jij erover denkt maar ondanks het grote verdriet kent zo’n ervaring (in mijn geval) ook hele goede en dierbare momenten. Ik lees het graag hoe je hier over denkt.

      • Hoi Marjan,
        Dat is best een goed idee van je! Ik zal er nog eens over nadenken, misschien kan het mijn tweede project als uitgever (ben ik sinds vandaag ;-)) worden. Gun me tijd om eens over verder te denken.

        Groetjes,
        Ingrid

  7. ed ten hove says:

    Ik ga er niet van uit dat mensen me met opzet kwetsten na het verlies van mijn zoon maar kwetsen deden ze wel. Mijn zoon is te vroeg geboren en 24 uur voor zijn geboorte overleden.Het ergste wat ik te horen kreeg is ‘ga je het begraven dan?!’ Hiermee ontkenden ze dat het mijn zoon is en dat hij een naam heeft namelijk Luuk. Ook had ik een hekel aan opmerkingen ik kan me voorstellen dat het moeilijk voor je is, ik dacht dan nou nee, dat kan je niet.
    De beste reactie was een eerlijke als ik weet niet wat te zeggen of gewoon luisteren of accepteren als ik niet wilde praten.
    Het moeilijkste vond ik over te brengen dat je trots bent op je kind maar ook zo intens verdrietig. Dat dubbele gevoel is niet uit te leggen. Ik was een trotse vader als iemand mijn zoon wilde zien toen hij nog thuis was of later op foto.
    Zijn naam uitspreken, schrijven, het over hem hebben doet hem recht en doet mij recht. Al heeft hij voor velen niet bestaan, voor mij hoort hij bij mij, zijn we onlosmakelijk verbonden.
    Ed

    • Carola Kruijswijk says:

      Dankjewel voor je reactie, Ed. Ik lees nu ook trots in je verhaal, trots op Luuk. En net als bij de andere reacties zie ik bij jou ook dat ‘ik weet niet wat ik moet zeggen’ en het ‘accepteren als ik niet wilde praten’ de fijne reacties zijn. Spreek je nog vaak over Luuk?

    • Wat ik indertijd wilde, was iedereen de foto’s van de tweeling (overleden) laten zien. Omdat ik zo trots op die twee kleintjes was (en nog steeds ben).
      Ik herken ook absoluut dat dubbele gevoel. De genoemde trots en het intense verdriet om het verlies…

      Kijk maar eens in mijn boek, daar komt het allemaal in terug :-).

      Ingrid

  8. Silvia says:

    De mooiste en warmste reactie die ik gekregen heb, kwam van een vriend van de familie. Hij pakte mijn hand vast en schudde die (mijn hart sloeg een slag over, wist hij niet dat ons meisje tijdens de geboorte gestorven was?) en zei: ‘van harte gefeliciteerd met de geboorte van jullie prachtige dochter, en gecondoleerd met het feit dat ze jullie al zo snel alweer ontnomen is’. Dit werd op zo’n oprechte en warme manier gezegd, dat het mij nu nog raakt als ik er op terug denk. Daarmee werd tegelijkertijd ons geluk, onze trots en ons verdriet erkend. En belangrijker nog, het bestaan van ons meisje.

    Silvia

    • Carola Kruijswijk says:

      Dankjewel voor je reactie, Silvia. Wat ongelooflijk, dat iemand je zoveel tegelijk kan geven. Het raak mij ook, als ik het lees. Hoe heet jullie meisje?

    • Helemaal eens!
      Wij kregen heel veel condoleancekaarten. Er was er slechts een die ons eerst feliciteerde met onze kinderen en ons vervolgens condoleerde met het overlijden. Dat vergeet ik nooit meer! Felicitatie kwam trouwens van patientenvereniging voor fertiliteitsproblemen. Zij ‘wisten’ wat wij wilden voelden. En dat voelde zo ontzettend goed!

      Het klopte ook niet, al die condoleancekaartjes (natuurlijk hadden wij ontzettend veel verdriet), maar we waren ook zo trots. We waren ouders geworden van de ‘in onze ogen’ mooiste kinderen van de hele wereld!
      Dat is de tegenstrijdigheid die Ed ook beschrijft.

      Ingrid

  9. Het is fijn als de mensen om je heen in ieder geval ‘iets’ doen om te laten merken dat ze het wéten! Al is het maar een knikje, een hand op je schouder, een blik, een groet. Ontkenning, langs je heen kijken, weglopen is het ergst. Of inderdaad, gewoon zeggen dat je niet weet hoe je moet reageren. Ik maak graag van deze gelegenheid gebruik om naar mijn blog Dag Justin te verwijzen en mijn site Metzonderjou. Op mijn blog plaats ik dagboekfragmenten en fragmenten uit interviews die ik gehouden heb met ouders van een overleden kind. Bovenstaand thema komt daar ook in voor. En metzonderjou is er voor ouders van een overleden kind, om de herinnering aan hun kind tastbaar te maken, in welke vorm dan ook.
    Hartelijke groet, Lizzy

  10. D says:

    Hoi,

    Mijn zoontje van 6 weken oud is dit jaar overleden.
    Door deze gebeurtenis ben ik best veel mensen kwijt geraakt, mensen van wie je juist steun had verwacht, maar die mij totaal gingen ontwijken.
    Het ergste vind ik de reacties als: gelukkig heb je er nog een, of gelukkig ben je nog jong, en kan je opnieuw zwanger raken! Dus??? Omdat ik al een kindje heb rondlopen, of omdat ik nog jong ben, maakt het dan dat het niet erg is dat ik een kindje heb verloren?
    Heel moeilijk allemaal..

    • Carola Kruijswijk says:

      Wat een klap is dat, als je je kind verliest ook nog meer mensen verliezen. En mensen die voor je denken, dat kun je toch helemaal niet gebruiken. Hoe heet je zoontje? En jij? Ik weet niet waar je woont, maar misschien is er in jouw woonplaats een wereldlichtjesdag. Daar kun je mensen ontmoeten die net als jij een kind missen in hun leven, en hoef je je even niet groot te houden. In mijn blog vind je meer informatie.
      warme groet,
      Carola

  11. Anne says:

    Om ons heen staat een groep lieve vrienden en familie, en dat is voor ons nu genoeg. Zij hebben aan een half woord genoeg, en we hoeven het ‘er’ niet de hele tijd over te hebben terwijl onze dochter toch altijd aanwezig is. (Onze dochter is afgelopen augustus overleden, ze was net 7 jaar geworden).
    Wat ik moeilijk vind: Ik merk dat er mensen zijn, waar we nooit bijzonder contact mee hebben gehad of waarmee het contact al een tijdje verwaterd was, die ineens méér voor ons willen gaan betekenen. Ik hoor bijvoorbeeld dat ouders van school onderling met elkaar praten over wat ze nou voor ons kunnen doen om te laten weten dat ze met ons meeleven. Ouders die we vaak niet eens persoonlijk, of heel vaag, kennen. Voor mij is een knipoogje / schouderklopje / kaartje in de bus meer dan voldoende. Maar dat geven ze niet. Ze gaan dan te rade bij onze vrienden en gaan plannen beramen. Het idee dat we zo ‘besproken’ worden vind ik heel ellendig. Als mensen het wel aan mij zelf vragen leg ik uit dat voor mij hun medeleven op zich voldoende is en dat me dat al veel steun geeft. Maar het lijkt of sommigen daar geen genoegen mee nemen. Ze willen voor me koken, schoonmaken en op de koffie komen.
    Eigenlijk samengevat: praat mét ons, en niet over ons. En vul niet voor ons in wat we nodig hebben. Door een ogenschijnlijk klein gebaar als een kaartje, bloemetje of schouderklopje voel ik me meer gesteund dan door een uitpuilende vriezer.

  12. Pingback: Jaarverslag | Leefgetijden ritueelbegeleiding

  13. Francien says:

    Ineens is er het verdriet weer ,in alle hevigheid slaat het toe .Loop door de sneeuw en maak foto’s. Geen mam ga je mee het is zo mooi buiten nu. Kom op warme jas aan , stel je niet aan . Stil is het ,doodstil. 19 maart 2010 overleed onze oudste aan ernstig ziek zijn en grove medische fouten, Dit veranderde voorgoed ons leven. Afgelopen week sloeg het gemis in alle hevigheid toe was er ineens weer dat weten van nooit meer ons Dianne pfff Het is net een ladekastje, zodra er iets gebeurt vliegen alle laatjes open..je voelt en ervaart weer hoe het is en was. Probeert voorzichtig de laatjes dicht te doen. Strijkt met je handen door herinneringen van wat zo verschrikkelijk kwetsbaar was en is. Vreemd is dat he ,bij een geboorte roept iedereen van oohh en aahh ..maar bij het afscheid van je kind verdwijnen mensen .We zullen er altijd voor jullie zijn?

    Nooit geweten dat ze daar de poort van het crematorium mee bedoelden, er altijd voor jullie zijn pff Leven en dood liggen naast elkaar. Blijdschap en verdriet delen hetzelfde kussen ,mens en dier zijn kwetsbaar en daar wil je niet over nadenken. Tot het je overkomt en het allerergste gebeurt, je verliest je kind . Probeert op te krabbelen wat moeilijk is omdat je ineens ouders van bent..eng voor anderen. Verbeeld je dat het hun ook overkomt weg snel..net doen alsof ze nooit heeft bestaan is makkelijker voor anderen als de confrontatie met ons aan te gaan. Doe maar net of het er niet is…

    Waarom zou je een kaartje sturen, ja ook jij die haar zomaar het leven nam. Tuurlijk is het makkelijker net te doen alsof het nooit gebeurt is en te vertellen dat je het druk had..maar ook jij hebt kinderen, hoop maar dat ze nooit een verpleegkundige aan hun bed krijgen zoals jij. Dan ben je ook ineens moeder van..

    • Carola Kruijswijk says:

      Dankjewel voor je reactie, Francien. Wat een raak beeld van de ladenkast waarvan alle laadjes weer openspringen.
      Ik heb je weblog bekeken en meer gezien van Dianne.
      Je schrijft dat iemand haar ‘zomaar het leven nam’. Wat dapper dat je dat hier durft te posten.
      Ik hoop dat je herkenning kunt vinden in de reacties van anderen.
      Warme groet,
      Carola

  14. J en F says:

    Het is bij jullie niet meer leuk. En wij willen een leuk leven..Geen kindervraag maar een zin van een jonge vrouw van 30 jaar samenwonend met een man van nu 34. Het is niet meer leuk bij jullie? Haar vriend weigert te geloven dat onze oudste komt te overlijden. Weigerde zelfs de telefoon op te nemen als ze belde vanuit het ziekenhuis. Verbood onze dochter de telefoon op te nemen..Onze oudste is overleden aan alles wat maar mis kan gaan, onze wereld op zijn kop gezet. Zij werden net ouders en daar hoort geen verdriet bij. En toch gebeurde het afscheid en welkom. Wij geven rustig aan dat er dingen gebeuren die niet kloppen . Dat hadden we beter niet kunnen doen. Onze dochter moest kiezen tussen hem en haar ouders. Ik kies voor mijn gezin? Vreemde keuze die zo’n man eist van je dochter. Ons ene kind overleden en de ander MOET het leuk hebben.

  15. M says:

    Onze zoon is vandaag 5 weken geleden overleden. Ik vind het fijn als iemand zegt dat hij/zij niet weet wat te zeggen. Het gevoel van verlorenheid, wat ik nu voel, wens ik niemand toe.

    Soms zegt men: het komt goed. Dan zeg ik nee, het komt nooit goed. Het zal ooit gaan maar goedkomen zal het niet. Voor mij is goedkomen hem terugkrijgen en dat zal nooit gaan.

    Ik ben altijd een sterk persoon geweest. Veel mensen om mij heen denken daarom dat ik dit ook te boven kom. Ik heb het er moeilijk mee. Moeilijk omdat ik een oplossingsgericht denkend mens ben. Daarom stond ik enorm positief in het leven.

    Ik sta nu ook positief in het leven alleen heb het wel moeilijk. Voor het verlies van onze zoon heb ik geen oplossing. Geen oplossing want hij is niet vervangbaar!! Ik probeer alles van de positieve kant te bekijken. We hebben 25 dagen na zijn geboorte van hem mogen genieten. Hem mogen zien bewegen, hem mogen voelen, ruiken, voeden etc….

    In mijn geval wil ik graag dat men met mij praat, praat over mij, over hem, wat het met mij doet. Ik wil dat men met mij praat en niet over mij. Ik merk dat een aantal vrienden aan andere vrienden vraagt hoe het met mij/ons gaat. Vraag het gewoon aan mij. Wees er alleen op voorbereid dat ik niet zal zeggen dat het goed gaat. Nee, want dat gaat het niet. Het is zoals het is. Ik zal niet lelijk doen maar ook niet mijn gevoel verbergen.

    Ik ben er nog. Ik had er ook niet meer kunnen zijn. Dat realiseer ik mij heel goed. Maar ik ben er en onze kleine man niet meer. Ik ben supertrots dat ik zijn mama mag zijn. Mag zijn want dat zal ik altijd zijn.

  16. Foetsie says:

    Mijn zoon van 29 jaar is nu bijna 2 maanden gelden overleden.
    Ik ben zelf nog een vrij jonge moeder
    Ik heb zo nu en dan heel veel verdriet.
    En heb soms het gevoel alsof ik tekort ben geschoten voor hem.

    Ik kan er moeilijk over praten.
    Iedereen vraagt: “hoe kan dat nou, een jongen in de kracht van zijn leven”

    Soms doe ik net alsof hij nog bij mij op de bank zit en dan praten we wat met elkaar.

    • Carola Kruijswijk says:

      Dag Trijntje,

      Dankjewel voor je reactie. Je vindt het moeilijk om erover te praten. En je hebt het hier toch gepost. Hoe is dat? Scheelt het misschien dat je hier anoniem bent? Dat niemand jou hier vraagt ‘hoe dat nou kan, een jongen in de kracht van zijn leven’? Het lijkt wel alsof jij er dan voor verantwoordelijk bent. Is dat ook een reden om praten moeilijk te vinden? Met hem praat je wel. Zomaar op de bank.
      Ik hoop dat het je de steun geeft die je nodig hebt. Ken je de Vereniging van Ouders van een Overleden Kind? http://www.vook.nl Daar is vast een luisterend oor voor je, zonder moeilijke vragen.
      Hartelijke groet,
      Carola

  17. Pingback: Kerstkaart in rouwtijd | Leefgetijden ritueelbegeleiding

  18. Addy Westrik says:

    Mijn dochter is komende 12 april een jaar geleden overleden. Ik kan het nog steeds niet bevatten. Stop het weg. Omdat ik weet als ik er over praat de pijn zo’n pijn doet. Soms kun je het niet tegen houden. Van de week werd ik huilend wakker. Ik had veel over Christel gedroomd. Ik wilde in de droom in haar huis wonen om alles te koesteren. Ze is maar 45 jaar geworden. Ik als ouder heb haar weg moeten brengen. Waarheen? waarvoor? Mijn vast antwoord naar mensen toe op de vraag: hoe is het met je? is: het gaat op en neer. Op die manier trek ik het. Binnenkort ga ik meedoen in een praatgroep. Kijk er naar uit maar ben er ook bang voor. De pijn en het gemis blijven ondraaglijk. Wat mij erg kwetst is dat er zo weinig mensen zijn die echte belangstelling durven te tonen.
    groet Addy.

    • Carola Kruijswijk says:

      Dag Addy,
      Dankjewel voor je reactie. Wat kan het dichtbij blijven he, een jaar is niets, als de vragen maar blijven komen. Ik hoop dat je in de praatgroep de herkenning vindt bij andere ouders die van binnen weten wat je doormaakt. En ik wens je toe dat je in die kring verder durft te gaan dan je vaste antwoord. Want Christel mag herinnerd worden, ook in jouw verhalen.
      Hartelijke groet,
      Carola

  19. Tijger says:

    Vandaag had ze voor het eerst naar de kleuterschool gegaan. Of ze net als haar zus met een enorme leergierigheid was gegaan, of net als haar broer, in zichzelf gekeerd maar wel met opgetogenheid kan niemand weten. Ze is er niet meer.
    Maar ze had vandaag voor het eerst naar school moeten gaan. Ik had had vanochtend op haar fietsje gezet en ze had samen met haar grote broer en zus mee mogen fietsen naar school. Haar kleine broertje bij mij voorop.
    Eenmaal op het schoolplein had ze haar fiets zelf in het rek gezet…en was dan naar binnen gelopen met haar grote broer en zus aan de hand. In de klas had haar naambordje op tafel gestaan. Joukje.
    En dat naambordje……Dat mis ik zo. Die erkenning van de buitenwereld. Wij als gezin weten van haar bestaan…maar in de afgelopen vier jaar zijn er in ons leven mensen bijgekomen die niet weten van haar bestaan. Ik ben bang dat er ondertussen meer mensen zijn in onze omgeving die niet van haar weten dan wel. Want….zij heeft geen naambordje op haar tafel, zij maakt geen krijttekeningen op het plein. Zij is er niet.

    Ik liep vorige week in het bos waar mensen in de gigantbeuken hun namen hadden gekerfd….haar naam is niet gekerfd. Want zij is er niet.

    Maar zij was er wel en liet bij haar vertrek een gat achter. Een groot zwart gat wat zich met een loodzware ketting aan mijn enkel vastgreep. Ik wist niet dat een groot gat zo zwaar kon zijn. Ik sleep haar namelijk overal mee naar toe. De hele dag sleep ik haar mee. Mee met mij. Mee met het gezin. Mee naar Opa en Oma. Mee naar de dierentuin. Want dat gat is voor mij zo aanwezig als mijn andere drie kinderen bij elkaar. Zij is meer dan een kind van ons gezin. Zij is ook het zusje van mijn andere kinderen. Zij is zwaar. Van liefde en gemis.

    Mijn kleine Joukje.