Opruimen voor je doodgaat: tel je zegeningen

Ik heb een oudjaarstraditie. Elke oudjaarsavond laat ik alle kaarten, brieven, kindertekeningen, toegangskaartjes en concertprogramma’s van het afgelopen jaar nog eens door mijn handen gaan. Alle verhalen gaan dan door mijn hoofd. En omdat ik uit een familie kom die nog brieven schrijft en vrienden heb met jonge kinderen die zich graag uitleven in tekeningen, is de oogst elk jaar aanzienlijk. Op 1 januari doe ik alles in een mooie doos. En dan…

… komt hij in een andere doos. Op een stapel. Op zolder.
Ik denk dat ik intussen zeven verhuisdozen vol heb.
Of acht.

Die stapel was het eerste waaraan ik dacht bij het lezen van “Opruimen voor je doodgaat. De edele Zweedse kunst van döstädning.” Zeven dozen!
Of acht!

Geen crashdieet
Ik ben niet de enige die meteen daaraan denkt als ik eenmaal het idee van rommel opruimen op me laat inwerken. Margareta Magnusson stelt me al snel gerust. Met foto’s en brieven moet je niet beginnen; die zijn te persoonlijk. De verhalen erachter komen te dichtbij. Als je daarmee begint is het risico op afhaken maximaal. Ik zag het meteen als een crashdieet dat niemand volhoudt. Je mag jezelf sparen en beginnen met dingen die al een tijd ongebruikt op zolder liggen. Of in de kelder, of in het schuurtje.

Makkelijker leven
De aanleiding is simpel en lijkt op het motto van Marie Kondo: bewaar alleen de dingen die je een ‘spark of joy’ geven. Bij Magnusson gaat het echter niet alleen om jou, maar ook om degenen die je blij maakt als je opruimt. Als je alles opruimt wat je niet nodig hebt, kun je er nu of na je overlijden anderen blij mee maken. Bovendien zorg je dat je nabestaanden niet hoeven beslissen over jouw spullen. Je maakt hun leven een stuk makkelijker. Als je het nu doet maak je ook je eigen leven een stuk makkelijker. Nu ben je (meestal) nog sterk genoeg om op te ruimen. En je hebt de tijd om het op je eigen tempo te doen. Hoe beter je het organiseert, hoe beter het je zal afgaan. En leven met minder spullen is ook nog eens makkelijker.

Tips en inzichten
Gaandeweg krijg je waardevol advies. Praktische lijstjes en handigheidjes, maar ook vragen die je kunt stellen om te bepalen welke dingen je kinderen of goede vrienden van je willen erven. Geen vragen die je gemakkelijk bedenkt als de dood niet je vriend is en je wel een huis vol spullen hebt.

Leven is vooruitzien
Natuurlijk ruim je niet alles op. Je bent nog niet dood! Je hebt alleen meer spullen dan je nu nodig hebt of straks kunt meenemen. Geniet dus intussen van het leven, met je dierbare spullen om je heen. Zoek alvast een veilig thuis voor je huisdier voor na jouw overlijden. En maak een doos met dierbare of privéspullen die na jouw dood geen betekenis meer hebben, zodat je nabestaanden die zonder erin te kijken kunnen wegdoen. Zo lang je leeft, kun je daar nog van genieten. En kijk naar gebruik in plaats van bezit, dat is ook nog eens duurzaam.

Foto’s en brieven
Voor foto’s en andere dierbaarheden maakt Magnusson een hoofdstuk apart. Want aan al deze dierbaarheden zit een verhaal vast. Dat verhaal gaat door je heen als je het in handen hebt. Het overzien van een leven, en alles wat je daarin gekregen hebt. Het kan je diep nadenkend stemmen, of vrolijk, of mijmerend, maar het raakt je. Dit is je leven. Ik ken dat van oudjaarsavond.
Maar ook van al die stille getuigen moet je ooit afscheid nemen. En juist omdat ze zo persoonlijk zijn, moet je dat zelf doen en het niet aan je nabestaanden overlaten.

Een muur van spullen
Hoewel ze het niet expliciet zegt, heeft het boek van Magnusson een spirituele boodschap.
Met het afstand doen van je spullen breek je ook een ‘muur van spullen’ af. Alsof die spullen je beschermen tegen de dood. Maar nee. Als je dan toch gaat, kun je je beter voorbereiden, dan ga je op jouw manier.

“Hoe we de dingen willen regelen als we ziek worden en hoe we behandeld willen worden wanneer we dood zijn, kunnen we zelf bepalen als we die onvermijdelijke gebeurtenissen onder ogen moeten zien en in eigen hand willen nemen … Er zijn zoveel mogelijkheden om na te denken over en om ons voor te bereiden op ons vertrek uit het leven.”

Tel je zegeningen
Dit boek is een eigentijdse aanbeveling om je zegeningen te tellen. Zonder angst voor verlies, maar in besef dat er een einde komt aan je leven. Een vriendelijke uitnodiging om de dood in je leven toe te laten en de betekenis van je leven te bepalen.
Het soort praktische spiritualiteit waar ik erg blij van word.

Die brievendozen heb ik nog wel even. Maar de rest van de zolder…

Margareta Magnusson: Opruimen voor je doodgaat. De edele Zweedse kunst van döstädning.
De bezige bij, Amsterdam, 2017 ISBN: 978 90 234 5079 5

P.S. De website Gratisoptehalen.nl is een prachtige plek om spullen op te zetten en het levert je nog leuke momenten van contact op ook.

Geef een reactie