Kerstkaart in rouwtijd

Wat zet je op de kerstkaart voor iemand in rouw?

Je zit met een stapel kerstkaarten klaar en je wilt een persoonlijke wens toevoegen voor al die mensen die in het afgelopen jaar jouw pad gekruist zijn.
Een collega heeft in het afgelopen jaar een kind verloren. De buurman is overleden. Daar zit je met je kaart voor je collega en voor de buren. Wat schrijf je dan?
Hieronder vind je een aantal tips en gedachten. Geen kant-en-klaar kerstkaartrecept, maar stof tot nadenken waarmee je je betrokkenheid kunt overbrengen.

Verplaats je in de ontvanger

Vraag je af: wat zou ik willen lezen als ik iemand verloren had?
En geldt dat ook voor de ontvanger van mijn kaart?
Hoe beter je de ontvanger kent, hoe gemakkelijker het is om je in haar of hem te verplaatsen.
Als iemand wat verder van je af staat, houd het dan kort. Leg dan je betrokkenheid in de zorgvuldige keuze van de kaart.

Let op de afbeelding en de voorgedrukte tekst

‘Prettige kerstdagen en gelukkig nieuwjaar’ als voorgedrukte standaardtekst is niet fijn om te krijgen. Het neutrale ‘season’s greetings’ kan wel, maar nog fijner voor de meeste ontvangers is een kaart met alleen een afbeelding. Probeer niet origineel te zijn, dat is voor andere gelegenheden. Het is niet voor niets dat op veel rouw- en troostkaarten brandende kaarsen of sterren te zien zijn, als symbolen voor licht in een donkere tijd. Zo’n beeld komt meestal goed over bij de ontvanger.

Noem de naam van de overledene

Soms zegt iemand: “Als ik de naam van X noem, dan voelt het alsof ik de pijn weer oprakel.”
Maak je geen zorgen. Die pijn is er altijd. Als je die pijn erkent, maak je hem juist beter te dragen. Ontkennen of vermijden maakt de pijn groter. Het is voor de meeste nabestaanden juist fijn om de naam van die geliefde persoon weer even zwart op wit te zien. In de reacties op mijn blog `Praten met de ouders van een overleden kind´ komt dat ook naar voren.
Schrijf bijvoorbeeld: ‘als ik terugkijk op dit jaar, herinner ik me het overlijden van X nog heel goed.’ Of: ‘deze feestdagen vier je voor het eerst zonder je moeder’.

Vermijd ‘het-komt-wel-goed-s’, zeg in plaats daarvan dat je aan iemand denkt

Hoe graag je ook zou willen dat het goed komt, je kunt het niet invullen of voorschrijven. Hetzelfde geldt voor ‘je zult het wel redden’ of andere invullingen. Je weet immers niet of het goed komt en of de ontvanger van je kaartje het zal redden.
Aan een ‘Ik denk aan je’, ‘ik sta deze kerst stil bij het overlijden van X’, of varianten daarop heeft de ontvanger veel meer.

Vraag je af of je iets kunt aanbieden

In haar boek ‘Je mag me altijd bellen’ beschrijft Karin Kuiper hoe moeilijk het is om na de dood van een geliefde het alledaagse leven weer te aanvaarden. Juist omdat mensen in rouw zoveel energie nodig hebben voor het rouwen, hebben ze voor het onderhouden van contact geen energie over.
Misschien kun jij wel iets aanbieden. Dat is niet altijd gepast, bijvoorbeeld als het gaat om de weduwe van je werkgever, die je maar een paar keer op een nieuwjaarsreceptie hebt gezien. Maar als je de ontvanger persoonlijk kent zijn er vele mogelijkheden om de rouwtijd te verlichten.
Bied iets aan dat je echt kunt waarmaken. Gewoon een keer langskomen. Een middagje de kinderen meenemen, zodat een weduwe of weduwnaar even tijd heeft voor zichzelf. Een wandeling, naar de film, samen de foto’s van de uitvaart bekijken, iets dat past bij de ontvanger (en zet het in je agenda om na een paar weken een reminder te sturen). En als je het niet bij voorbaat wilt invullen, vraag of je iets kunt doen en doe suggesties. Je kunt er een waardebon bijvoegen, zodat je de ontvanger van je kaart een steuntje in de rug geeft om van je aanbod gebruik te maken. Een bon voor een keertje koffiedrinken kan al genoeg zijn.

En in het nieuwe jaar?

Zet de geboortedag van de overledene in je agenda en stuur dan een kaartje. Al zet je er alleen maar op: “Vandaag zou X jarig zijn geweest. Ik denk aan je” dan help je het gemis te dragen.

Help mee om meer tips te verzamelen

Heb je zelf nog tips of opmerkingen? Heb je een mooie, treffende, troostende kaart gekregen, of heeft jouw kaart iemand getroost? Deel het hier, zodat steeds meer mensen de kunst van het troosten gaan beheersen.
En als je dat ingewikkeld vindt, lees dan in elk geval dit bericht. Dan kan ik je bedanken namens al die mensen die wel een lichtpuntje kunnen gebruiken.

Als je wilt zien wat ik voor je kan doen als jij afscheid van een dierbare moet nemen, kijk dan hier.

Comments are closed.

10 Responses

  1. Anja de Jong says:

    Als ik niet goed weet wat ik moet schrijven ( en dat is vaak in zo’n situatie) schrijf ik het ook zo op het kaartje: Dát ik het niet goed weet welke woorden te zeggen maar tóch dit kaartje stuur om te laten weten dat ik aan ze denk.

    • Carola Kruijswijk says:

      Dankjewel Anja, dat is een heel welkome verdieping! Als je niet weet wat te schrijven, benoem dat dan. Dàt er aan iemand gedacht is, is zo belangrijk.

    • Carola Kruijswijk says:

      Dankjewel Ria, en ik plaats je website als ‘gratis reclame’. Dat helpt mensen wellicht over de eerste aarzeling heen.

    • Carola Kruijswijk says:

      Ook een dank aan jou, Yvonne. Via andere kanalen komen ook berichten binnen over kaarten met een voorgedrukte tekst of een passende afbeelding, passender in elk geval dan een ‘gewone’ kerstkaart.

  2. Marloes says:

    Vandaag kreeg ik een kerstkaart met daarop: “ik wens jullie prettige kerstdagen etc”. Niet zo handig, mijn man is overleden… Kijk dus uit met een standaardtekst!

    • Carola Kruijswijk says:

      Inderdaad, Marloes, dat is dus wat je niet wilt! Zou jij het wel op prijs stellen om een speciale kaart te krijgen, van één van de websites die hierbij staan, of van Troostkaarten?

  3. Els Brouwer says:

    Mijn petekind (25 jaar) is haar ouders verloren bij de Tripoli vliegramp. Ik stuur haar het hele jaar door kaarten met een thema. Bijvoorbeeld: jongleren (een kaart met een acrobatiek afbeelding) of balanceren… of vooruit kijken… etc. Zo leg ik – hoop ik – metaforisch belevings- en overlevingsbegrippen aan haar voor.
    In de hoop dat er op enig moment een “zielelichtje” aanfloept: verwerkings- of zo je wilt ontwikkelings- of veerkracht of groeilicht.
    Ik vraag aan haar wat ze in de kaart ziet en wat ze er bij voelt of beleeft en vraag dat aan haar met een post-it briefje erop geplakt.
    De verrassing is er altijd en zo kunnen we er een gesprekje over hebben.
    Gek genoeg kan ik dan met de feestdagen een algemenere kaart sturen, al let ik goed op wat ik stuur en schrijf.
    Wat je zelf ook aangeeft, het is belangrijk voor de ontvanger te weten dat er aan ze is gedacht.

  4. Anna Veenstra says:

    Mijn ervaring: Op de sterfdag van mijn zoon komt mijn buurvrouw elk jaar met een kaart van de vlinder met tekst. De Berkelkant, s’morgens en op een zuchtje dat ‘m droeg vloog een geel vlindertje voorbij. Zo troostrijk. En de suggestie die al veel gedaan is op en bij de geboortedag en bij de sterfdag aandacht te geven. Dus noteren de data. Dit doe ik trouwens ook bij de geboortes van de kleinkinderen van mijn vrienden.