De crisis het hoofd bieden

Een interessant artikel in de Journal of Experimental Pscyhology vertelt over rituelen.

Als je na een verlies (in welke vorm dan ook) een ritueel uitvoert (in welke vorm dan ook), geeft dat een ervaring van ‘controle’. Althans, dat stellen de onderzoekers.
Ik vraag me af wat ik zou concluderen op basis van de data. Of nog dieper: wat ik zou vragen aan de proefpersonen.

De onderzoekers ondervroegen proefpersonen die iemand verloren hadden en onderzochten de reacties van proefpersonen die een verlies aangekondigd kregen: in een groep van vijf kom je op de onderzoekssetting aan en één van jullie krijgt 200 dollar mee. De overige vier proefpersonen kregen niets. Ze mochten daarna ofwel direct naar huis ofwel pas na het uitvoeren van verschillende (mini-)rituelen. De proefpersonen die een miniritueel hadden uitgevoerd gaven daarna te kennen dat ze meer controle voelden over hun leven. Ook de proefpersonen die na het verlies van een persoon een ritueel hadden uitgevoerd (traditioneel religieus of zelfbedacht), scoorden hoger op gevoel van controle dan degenen die dat niet hadden gedaan.

Zou ik het gevoel dat de proefpersonen melden ook controle noemen? Of sterker, zou ik het woord ‘controle’ gebruiken in mijn vragenlijst? Ik denk het niet.
Ik denk eerder aan actieve vormgeving. Je dóet iets. Je biedt de crisis het hoofd.  Kontingenzbewältigung dus: een manier om met het toeval om te gaan. Ook al kun je niets doen aan de oorzaak van het verlies, je kunt wel iets met je gevoelens van verlies. En dat geeft natuurlijk het gevoel dat je je verlies en je gevoelens als het ware ‘onder je arm neemt’. Psychologen van de functionalistische school moeten het doen met het begrip ‘controle’. Maar om dat nou over te nemen? Dat lijkt me een reductie van wat rituelen zijn en een overwaardering van controle, autonomie en eigen regie. In een cultuur waar dat op nummer 1 staat worden ook rituelen in dat licht bekeken.
Ik heb voorkeur voor een ander woord: overgave.
Wat denk jij?

Abstract:

Three experiments explored the impact of mourning rituals—after losses of loved ones, lovers, and lotteries—on mitigating grief. Participants who were directed to reflect on past rituals or who were assigned to complete novel rituals after experiencing losses reported lower levels of grief. Increased feelings of control after rituals mediated the link between use of rituals and reduced grief after losses, and the benefits of rituals accrued not only to individuals who professed a belief in rituals’ effectiveness but also to those who did not. Although the specific rituals in which people engage after losses vary widely by culture and religion—and among our participants—our results suggest a common psychological mechanism underlying their effectiveness: regained feelings of control. (PsycINFO Database Record (c) 2014 APA, all rights reserved)

foto: Ingrid Paardekooper

Comments are closed.

One Response