Zullen we over de dood praten en hoe we eraan ontsnapten?

Hij hangt over elk gesprek. Soms in een kleine wolk (1 tot 3 doden), soms groter (compleet gezin van broer of zus omgekomen) en soms onoverzienbaar (de gifgasaanval van Assad die in 5 minuten meer dan 2000 mensen ombracht, waaronder vrienden, kennissen, collega’s). Verhalen achter een dunne sluier van afwachtend vertrouwen. De dood is er …

De dood en het zandkasteel

Jongeren en de dood – een verrassende combinatie. Als mijn leerlingen een persoonlijk thema kiezen om een jaar mee aan het werk te gaan, is de dood er heel vaak bij. Soms is het een persoonlijke vraag: hoe gaan drie generaties in mijn familie om met de vraag naar ‘leven na de dood’? Soms politiek: …

Zullen we over de dood praten?

Mijn zus en ik bespreken een gebeurtenis uit onze jeugd. Mijn dochter vraagt: “En wat deed ik toen?” “Jij was er nog niet.” antwoord ik. Mijn dochter staat stokstijf stil. In haar ogen gaapt de afgrond van het niet-zijn. “Echt niet?” “Echt niet.” Ze stampvoet. “Welles. Ik was er altíjd al!” Ze is ontroostbaar en …

Rouwen met een ruggengraat

Vijf jaar geleden botsten twee intuïties die ik al een tijd meedroeg op elkaar tijdens het seminar “Strategies of grief therapy” van Bob Neimeyer. De ene: dat rouw en hechting op de één of andere manier met elkaar te maken hebben. De andere: dat er iets pijnlijks zit in de opdracht om als eerste ‘het …